Nowe unijne przepisy mają zapewnić większą ochronę osobom korzystającym z pożyczek i zakupów na raty. Ich celem jest ułatwienie porównywania ofert oraz ograniczenie ryzyka nadmiernego zadłużenia.
Nowe przepisy obejmą także małe pożyczki
Od piątku 20 listopada 2026 roku mają być stosowane przepisy wynikające z nowej unijnej dyrektywy o kredytach konsumenckich (Consumer Credit Directive 2 – CCD2).
Według informacji opublikowanych 16 listopada Irlandia przygotowała regulacje wdrażające dyrektywę. Pełny tekst ostatecznego krajowego rozporządzenia nie został jeszcze niezależnie zweryfikowany.
Kredyt konsumencki to forma finansowania prywatnych wydatków, na przykład pożyczka na samochód lub zakup towarów na raty.
Dotychczasowe unijne przepisy obejmowały przede wszystkim kwoty od €200 do €75 000. Nowe regulacje rozszerzają ochronę na pożyczki poniżej €200 oraz kredyty do €100 000.
Uwzględniają również niektóre wyższe pożyczki przeznaczone na remont domu lub mieszkania, jeśli nieruchomość nie stanowi zabezpieczenia spłaty długu. Standardowe kredyty hipoteczne podlegają odrębnym przepisom.
Zmiany dotyczą także części usług Buy Now, Pay Later (BNPL), czyli „kup teraz, zapłać później”, które pozwalają odroczyć płatność za produkt lub rozłożyć ją na raty.
W Irlandii dostawcy takich usług już od 2022 roku podlegają określonym wymaganiom irlandzkiego banku centralnego (Central Bank of Ireland).
Jaśniejsze informacje o kosztach i dokładniejsza ocena zdolności kredytowej
Przed zawarciem umowy pożyczkodawca będzie musiał przedstawić najważniejsze warunki w przystępnej formie, w tym oprocentowanie, wysokość rat, dodatkowe opłaty oraz całkowitą kwotę do spłaty.
Przy porównywaniu ofert warto zwrócić uwagę na APR (Annual Percentage Rate), czyli odpowiednik polskiej rzeczywistej rocznej stopy oprocentowania (RRSO). Jest to roczny koszt kredytu wyrażony procentowo, uwzględniający odsetki i określone opłaty.
Przy tej samej kwocie i okresie spłaty niższe APR zazwyczaj oznacza tańszą pożyczkę. Jeżeli okresy kredytowania są różne, należy również porównać całkowitą kwotę do oddania.
Pożyczkodawcy będą zobowiązani do dokładniejszej oceny zdolności kredytowej, czyli sprawdzenia, czy klient będzie w stanie spłacić zadłużenie. Pod uwagę będą brane między innymi dochody, regularne wydatki oraz inne zobowiązania finansowe.
Podobne obowiązki istniały już wcześniej, jednak dyrektywa rozszerza ich zastosowanie na dodatkowe rodzaje finansowania.
Więcej praw przy automatycznej ocenie wniosków
Jeżeli do oceny zdolności kredytowej zostanie wykorzystany system komputerowy automatycznie analizujący dane osobowe, klient będzie miał prawo:
- otrzymać wyjaśnienie sposobu przeprowadzenia oceny,
- przedstawić swoje stanowisko,
- zażądać ponownego rozpatrzenia sprawy z udziałem pracownika.
Ponowna analiza nie gwarantuje jednak przyznania kredytu.
14 dni na odstąpienie od umowy
W przypadku większości umów objętych dyrektywą klient będzie mógł zrezygnować z kredytu w ciągu 14 dni kalendarzowych, bez podawania przyczyny.
Termin liczy się od zawarcia umowy lub późniejszego otrzymania wymaganych dokumentów i informacji.
Jeżeli pieniądze zostały już wypłacone, należy je zwrócić wraz z odsetkami za okres korzystania z kredytu, najpóźniej w ciągu 30 dni od wysłania zawiadomienia o odstąpieniu.
Prawo to obowiązywało już wcześniej przy wielu kredytach konsumenckich. Reforma rozszerza zakres jego stosowania.
Czy zmiany obejmą wcześniejsze umowy?
Kredyty zaciągnięte przed 20 listopada 2026 roku zasadniczo pozostaną objęte dotychczasowymi przepisami aż do zakończenia umowy.
Wyjątki dotyczą niektórych zasad związanych z bezterminowymi umowami kredytowymi, takich jak karty kredytowe bez ustalonej daty zakończenia umowy.
Co warto sprawdzić przed zaciągnięciem pożyczki?
Przed podpisaniem umowy warto zapoznać się z terminami płatności, opłatami za opóźnienia oraz warunkami wcześniejszej spłaty.
Bezpłatne informacje o pożyczkach, porównywaniu ofert i prawach konsumentów udostępnia irlandzka Komisja ds. Konkurencji i Ochrony Konsumentów (CCPC) na stronie ccpc.ie.
Źródła i data weryfikacji
Źródła: EUR-Lex (dyrektywa UE 2023/2225), Komisja Europejska, CCPC, DailyDigest, Regxplora.
Data weryfikacji: 17 listopada 2026 r.
Zauważyłeś błąd? Napisz do redakcji: [email protected]

