Usługi typu „buy now, pay later” są coraz częściej dostępne w sklepach internetowych i stacjonarnych. Choć wyglądają jak wygodne rozłożenie płatności, w praktyce oznaczają zawarcie umowy kredytowej.
Coraz częściej przy codziennych wydatkach
Buy now, pay later, czyli BNPL, pozwala kupić produkt od razu, a zapłatę przesunąć na później albo rozłożyć na raty.
Competition and Consumer Protection Commission zwraca uwagę, że takie rozwiązania nie dotyczą już tylko większych zakupów, takich jak meble czy sprzęt domowy. Coraz częściej są oferowane także przy mniejszych wydatkach.
Problem polega na tym, że BNPL bywa przedstawiane jako prosty sposób zarządzania budżetem. Dla klienta kluczowe jest jednak to, że po wybraniu tej formy finansowania zawiera osobną umowę z dostawcą usługi.
To nie jest zwykła płatność
Central Bank of Ireland przypomina, że kupowanie teraz i płacenie później jest korzystaniem z kredytu, nawet wtedy, gdy od razu nie są naliczane odsetki. Klient otrzymuje towar lub usługę, ale część należności zostaje przesunięta na późniejszy termin.
W praktyce trzeba pilnować harmonogramu spłat, zasad umowy i ewentualnych opłat za opóźnienie. Niektórzy dostawcy mogą zablokować kolejne transakcje po braku płatności, inni mogą naliczyć dodatkowe koszty albo przekazać niespłacony dług do firmy windykacyjnej.
CCPC zwraca też uwagę, że BNPL może zachęcać do impulsywnych decyzji i wydawania więcej, niż pierwotnie planowano. Ryzyko rośnie szczególnie wtedy, gdy konsument korzysta z kilku takich usług jednocześnie.
Raty, terminy i rejestr kredytowy
Według informacji CCPC przy zakupach poniżej 500 euro klient może spotkać się z opcją nieoprocentowanych rat płaconych co dwa tygodnie lub co miesiąc, zwykle przez kilka miesięcy. Innym rozwiązaniem jest jednorazowa płatność po 14 albo 30 dniach.
Przy droższych produktach, od 500 euro wzwyż, okres finansowania może być dłuższy. Tego typu umowy zwykle wymagają sprawdzenia zdolności kredytowej, mogą wiązać się z odsetkami i mogą zostać zgłoszone do Central Credit Register.
To istotne, ponieważ informacje widoczne w rejestrze kredytowym mogą być brane pod uwagę przy kolejnych wnioskach o kredyt, pożyczkę albo inne finansowanie.
Na co zwrócić uwagę przed wyborem BNPL
Przed zaakceptowaniem BNPL warto sprawdzić, czy ta forma płatności nie została ustawiona jako domyślna. Przy zakupach online łatwo przejść przez kasę szybko i zaakceptować warunki bez dokładnego czytania.
Konsument powinien wiedzieć, ile łącznie ma do zapłaty, kiedy przypadają terminy, jakie opłaty grożą za opóźnienie i czy dana umowa może wpłynąć na historię kredytową. Warto też sprawdzić, ile podobnych zobowiązań jest już aktywnych.
Na ten moment nie chodzi o zakaz korzystania z płatności odroczonych. Ostrzeżenie dotyczy przede wszystkim tego, aby nie traktować ich jak zwykłego kliknięcia przy kasie. To decyzja finansowa, która może mieć konsekwencje dla domowego budżetu.
Źródła i data weryfikacji
Źródła: Competition and Consumer Protection Commission; CCPC, Buy Now Pay Later; Central Bank of Ireland
Data weryfikacji: 25 czerwca 2026
Zauważyłeś błąd? Napisz do redakcji: [email protected]
