Zmiany w podatkach bezpośrednich, świadczeniach i dopłatach do opieki nad dziećmi mają przeciętnie przynieść gospodarstwom domowym niewielką korzyść ponad prognozowany wzrost cen. Najbardziej mają skorzystać osoby o niższych dochodach, ale rzeczywisty efekt będzie zależał od sytuacji konkretnego gospodarstwa.
Zmiany mają nieznacznie wyprzedzić inflację
Economic and Social Research Institute (ESRI) przeanalizował wpływ Budget 2027 na finanse gospodarstw domowych. Instytut porównał przyjęte rozwiązania z sytuacją, w której podatki i świadczenia byłyby podnoszone zgodnie ze wzrostem cen lub wynagrodzeń.
ESRI zakłada, że w 2027 roku ceny wzrosną o około 3%, a wynagrodzenia o 4,1%. Zmiany w podatkach bezpośrednich, czyli m.in. podatkach pobieranych od dochodów, świadczeniach oraz dopłatach do opieki nad dziećmi mają przeciętnie nieznacznie przewyższyć prognozowaną inflację.
Jeśli jednak punktem odniesienia będzie przewidywany wzrost wynagrodzeń, przeciętny efekt zmian będzie bliski zeru. Oznacza to, że Budget 2027 ma przede wszystkim pomóc gospodarstwom utrzymać dotychczasowy poziom życia mimo rosnących kosztów.
Najwięcej mają zyskać osoby o niższych dochodach
Według ESRI gospodarstwa o najniższych dochodach mogą odczuć większą poprawę niż osoby lepiej zarabiające. Dotyczy to zarówno porównania z prognozowaną inflacją, jak i wzrostem wynagrodzeń.
Jednym z nowych rozwiązań jest Cost of Disability Payment w wysokości €500 dla części osób pobierających długoterminowe świadczenia związane z niepełnosprawnością.
W 2027 roku ma to być jednorazowa wypłata przekazana w pierwszym kwartale. Szczegóły dotyczące tego, jak wsparcie będzie wypłacane w kolejnych latach, nie zostały jeszcze ostatecznie ustalone.
ESRI zwraca przy tym uwagę, że dodatkowe koszty ponoszone przez osoby z niepełnosprawnościami mogą być znacznie wyższe niż wartość tej płatności.
Większa pomoc dla rodzin z dziećmi
Budget 2027 przewiduje podwyżkę Child Support Payment o €6 tygodniowo. Stawka wzrośnie do €64 tygodniowo dla dzieci poniżej 12. roku życia oraz do €84 dla starszych dzieci.
O €30 tygodniowo podniesiony zostanie również limit dochodów uprawniający do Working Family Payment. Według rządu zmiana ma objąć prawie 60 tys. rodzin.
Od września 2027 roku mają także spaść koszty formalnej opieki nad dziećmi. W placówkach uczestniczących w programie Core Funding miesięczna opłata za typowe miejsce obejmujące 45 godzin opieki tygodniowo ma wynosić maksymalnie około €550 zamiast około €735. Zmiana dotyczy dzieci do etapu senior infants włącznie, czyli drugiego roku szkoły podstawowej w irlandzkim systemie edukacji.
Nie oznacza to jednak, że każda rodzina zapłaci najwyżej €550. Ostateczny koszt będzie zależał m.in. od placówki, liczby godzin opieki oraz wysokości przysługujących dopłat. Około 93% dostawców opieki uczestniczy obecnie w Core Funding.
Cel dotyczący ubóstwa dzieci nadal jest odległy
ESRI ocenia, że rozwiązania zawarte w Budget 2027 nie wystarczą, aby znacząco obniżyć poziom ubóstwa wśród dzieci. W porównaniu ze scenariuszem, w którym podatki i świadczenia rosłyby wraz z cenami lub wynagrodzeniami, wskaźnik ten ma pozostać na zbliżonym poziomie.
Według najnowszych danych Central Statistics Office około 7,8% dzieci w wieku 0–17 lat znajduje się w tzw. consistent poverty. Oznacza to, że żyją w gospodarstwach o niskich dochodach i jednocześnie z powodów finansowych nie mogą sobie pozwolić na część podstawowych potrzeb.
Rząd chce obniżyć ten wskaźnik do 3% lub mniej do końca 2030 roku. ESRI wskazuje, że osiągnięcie tego celu będzie wymagało dalszych działań skierowanych bezpośrednio do dzieci i rodzin.
Podatki pośrednie zmniejszą część korzyści
Osobno trzeba uwzględnić zmiany w podatkach pośrednich, czyli podatkach wpływających m.in. na ceny paliw, energii oraz innych produktów i usług.
Obniżenie podatku węglowego na olej opałowy i gaz zmniejszy koszty części gospodarstw korzystających z tych źródeł ogrzewania. ESRI zwraca jednak uwagę, że rozwiązanie nie jest uzależnione od dochodów. Korzystają z niego więc zarówno osoby znajdujące się pod największą presją finansową, jak i gospodarstwa o wyższych dochodach.
Po uwzględnieniu całego pakietu zmian w podatkach pośrednich ESRI szacuje przeciętną stratę odpowiadającą około 0,5% dochodu rozporządzalnego.
Dochód rozporządzalny to pieniądze, które pozostają gospodarstwu domowemu do wydania lub oszczędzenia po uwzględnieniu podatków i otrzymywanych świadczeń.
Od czego będzie zależał wpływ Budget 2027?
Nie ma jednej kwoty, o którą zmieni się sytuacja każdego gospodarstwa. Znaczenie będą miały m.in. wysokość zarobków, pobierane świadczenia, liczba dzieci, korzystanie z płatnej opieki nad dziećmi oraz wydatki na ogrzewanie i paliwo.
Analiza ESRI pokazuje przede wszystkim, które grupy mogą skorzystać bardziej oraz jak rozwiązania z Budget 2027 wypadają na tle przewidywanego wzrostu cen i wynagrodzeń.
Źródła i data weryfikacji
Źródła: ESRI, Houses of the Oireachtas, CSO, gov.ie, RTÉ
Data weryfikacji: 10 października 2026
Zauważyłeś błąd? Napisz do redakcji: [email protected]
