Obowiązujące przepisy regulują już m.in. reklamy oparte na profilowaniu kierowane do nieletnich, dostęp do określonych szkodliwych treści oraz sprawdzanie wieku użytkowników na części platform. Children's Rights Alliance zwraca uwagę, że nie trzeba czekać na kolejne regulacje Unii Europejskiej, aby skuteczniej wykorzystywać istniejące narzędzia.
Jakie przepisy już obowiązują?
Noeline Blackwell, koordynatorka ds. bezpieczeństwa online w Children's Rights Alliance – organizacji zajmującej się prawami dzieci w Irlandii – powiedziała 4 października, że część potrzebnych przepisów już obowiązuje. Jej zdaniem firmy technologiczne powinny ich przestrzegać, a organy nadzorujące w Irlandii i Unii Europejskiej skutecznie je egzekwować.
Jednym z najważniejszych aktów prawnych jest Digital Services Act (DSA), czyli unijny Akt o usługach cyfrowych. Platformy dostępne dla osób niepełnoletnich muszą zapewniać wysoki poziom prywatności, bezpieczeństwa i ochrony młodych użytkowników.
DSA zabrania również kierowania do dzieci reklam opartych na profilowaniu. Oznacza to wykorzystywanie informacji o użytkowniku i jego aktywności do dobierania spersonalizowanych reklam.
W Irlandii dodatkowe wymagania wynikają z Online Safety Code, czyli kodeksu bezpieczeństwa online nadzorowanego przez Coimisiún na Meán – irlandzki organ odpowiedzialny za nadzór nad mediami i częścią usług internetowych.
Kodeks nie obejmuje każdej strony ani aplikacji. Dotyczy wyznaczonych platform udostępniania materiałów wideo podlegających irlandzkiemu nadzorowi, w tym m.in. Facebooka, Instagrama, YouTube, TikToka i X.
Samo wpisanie wieku nie jest wystarczające
Online Safety Code nakłada na objęte nim serwisy obowiązek stosowania odpowiednich zabezpieczeń przed dostępem dzieci do określonych szkodliwych materiałów.
W przypadku platform dopuszczających treści przeznaczone wyłącznie dla dorosłych samo wpisanie daty urodzenia lub zadeklarowanie odpowiedniego wieku nie jest uznawane za skuteczny sposób sprawdzania wieku użytkownika.
8 września 2026 roku Coimisiún na Meán wszczęła pierwsze formalne dochodzenie prowadzone na podstawie Online Safety Code. Dotyczy ono platformy X i skuteczności stosowanych tam rozwiązań mających chronić dzieci przed filmami zawierającymi pornografię oraz skrajną przemoc.
Sprawdzane są również mechanizmy kontroli rodzicielskiej. X dopuszcza treści przeznaczone dla dorosłych, a jednocześnie z serwisu mogą korzystać także osoby poniżej 16. roku życia.
Samo wszczęcie dochodzenia nie oznacza, że platforma naruszyła przepisy. Jeśli naruszenia zostaną potwierdzone, Coimisiún na Meán może zastosować przewidziane prawem sankcje, w tym kary finansowe.
Znaczenie ma także sposób działania algorytmów
Bezpieczeństwo młodych użytkowników nie sprowadza się wyłącznie do blokowania określonych treści. Znaczenie mają również systemy rekomendacji, czyli mechanizmy decydujące o tym, jakie filmy, posty i inne materiały są wyświetlane danej osobie.
Takie systemy mogą wielokrotnie proponować podobne treści na podstawie wcześniejszej aktywności użytkownika. Dlatego unijne przepisy wymagają szczególnego uwzględniania bezpieczeństwa osób niepełnoletnich korzystających z platform internetowych.
Badanie opublikowane 10 września przez Coimisiún na Meán pokazuje, jak powszechne jest korzystanie z mediów społecznościowych przez dzieci w Irlandii. Konto w takich serwisach ma 60% badanych w wieku od 9 do 17 lat. W grupie 16–17 lat odsetek ten wynosi 90%.
Jednocześnie 33% badanych dzieci i nastolatków przyznało, że w ciągu poprzednich 12 miesięcy przynajmniej raz poczuło się zdenerwowane lub zaniepokojone czymś, czego doświadczyło w internecie.
EU KIDS Act ma wprowadzić wspólne zasady w całej Unii
Komisja Europejska przedstawiła 17 września 2026 roku projekt rozporządzenia EU KIDS Act, który ma wprowadzić wspólne zasady dotyczące bezpieczeństwa dzieci korzystających z usług internetowych w całej Unii Europejskiej.
Nie jest to jeszcze obowiązujące prawo. Projekt musi przejść unijny proces legislacyjny, dlatego jego ostateczny kształt może się zmienić.
Obecna propozycja przewiduje, że dzieci poniżej 13. roku życia nie mogłyby korzystać z mediów społecznościowych. Nadal mogłyby jednak korzystać z dostosowanych do dzieci platform wideo za pośrednictwem konta zarządzanego przez rodzica lub opiekuna.
Osoby od 13. do poniżej 15. roku życia mogłyby korzystać z mediów społecznościowych przez ograniczone konto zarządzane przez rodzica lub opiekuna, z limitem jednej godziny dziennie. Od 15. roku życia możliwe byłoby samodzielne prowadzenie konta.
Projekt przewiduje również ograniczenie rozwiązań zachęcających do nadmiernego korzystania z aplikacji. Dotyczy to m.in. nieskończonego przewijania treści, niektórych systemów nagradzania oraz powiadomień wysyłanych w godzinach przeznaczonych na sen.
Konta osób niepełnoletnich miałyby otrzymywać bezpieczniejsze ustawienia domyślne. Propozycja obejmuje nie tylko media społecznościowe i platformy wideo, ale także gry online oraz część chatbotów i innych usług wykorzystujących sztuczną inteligencję.
Większość badanych dzieci woli edukację od całkowitego zakazu
Badanie Coimisiún na Meán pokazuje, że młodzi ludzie częściej opowiadają się za nauką bezpiecznego korzystania z internetu niż za całkowitym zakazem mediów społecznościowych.
Takiego zdania było 69% badanych dzieci. Jednocześnie 67% uważało, że całkowity zakaz może być nieskuteczny, ponieważ młodzi użytkownicy znajdą sposób na jego obejście.
Wyniki pokazują, że w opinii większości badanych sama blokada dostępu nie zastąpi edukacji dotyczącej bezpiecznego korzystania z internetu.
Źródła i data weryfikacji
Źródła: Coimisiún na Meán, Komisja Europejska, EUR-Lex, RTÉ
Data weryfikacji: 4 października 2026
Zauważyłeś błąd? Napisz do redakcji: [email protected]
