W 2025 roku Irlandia spełniła obowiązujące unijne limity jakości powietrza. Mimo poprawy zanieczyszczenia nadal wpływają na zdrowie mieszkańców, a szczególnym problemem pozostają drobny pył pochodzący m.in. z ogrzewania domów oraz emisje związane z ruchem drogowym.
Około 1,500 przedwczesnych zgonów rocznie
Environmental Protection Agency (EPA), czyli irlandzka Agencja Ochrony Środowiska, opublikowała raport „Air Quality in Ireland 2025”. Dane pochodzą z sieci 113 stacji monitorujących jakość powietrza w całym kraju.
Według szacunków Europejskiej Agencji Środowiska (EEA), przytoczonych przez EPA, narażenie na drobny pył PM2.5 wiąże się w Irlandii z około 1,500 przedwczesnymi zgonami rocznie.
Nie oznacza to, że EPA odnotowała taką liczbę zgonów w samym 2025 roku. To szacunek dotyczący skutków długotrwałego narażenia na ten rodzaj zanieczyszczenia.
Normy UE spełnione, ale zalecenia WHO są znacznie surowsze
W 2025 roku nie odnotowano przekroczeń obowiązujących unijnych limitów jakości powietrza. Raport pokazuje również, że poziom większości zanieczyszczeń spadał w Irlandii w ciągu ostatnich dwóch dekad.
Znacznie bardziej rygorystyczne są wartości zalecane przez Światową Organizację Zdrowia (WHO), których celem jest ograniczenie ryzyka dla zdrowia.
Tylko około 7% stacji monitorujących PM2.5 spełniało zalecany przez WHO poziom średniego rocznego stężenia tego pyłu. W przypadku dwutlenku azotu, oznaczanego jako NO₂, było to około 25% stacji.
Czym jest PM2.5?
PM2.5 to bardzo drobne cząstki znajdujące się w powietrzu. Ich średnica nie przekracza 2,5 mikrometra. Jeden mikrometr to jedna tysięczna milimetra.
Cząstki są na tyle małe, że mogą przedostawać się głęboko do płuc, a część z nich również do krwiobiegu.
Długotrwałe narażenie na podwyższone stężenie PM2.5 wiąże się m.in. ze zwiększonym ryzykiem chorób układu oddechowego oraz chorób serca i układu krążenia.
WHO zaleca, aby średnie roczne stężenie tego pyłu nie przekraczało 5 mikrogramów na metr sześcienny powietrza.
Ogrzewanie domów jest jednym z głównych źródeł pyłu
Jednym z najważniejszych źródeł drobnego pyłu w Irlandii jest spalanie paliw stałych, takich jak węgiel, torf i drewno, wykorzystywanych do ogrzewania domów.
Dlatego wyższe stężenia mogą występować nie tylko w dużych miastach, ale również w mniejszych miejscowościach i na terenach wiejskich. Problem może nasilać się w chłodniejszych miesiącach, gdy wzrasta zapotrzebowanie na ogrzewanie.
W przypadku NO₂ głównym źródłem pozostaje ruch drogowy, przede wszystkim samochody z silnikami benzynowymi i Diesla.
Od 2030 roku zaczną obowiązywać surowsze limity
Unia Europejska zaostrzy wymagania dotyczące jakości powietrza od 2030 roku.
EPA szacuje, że bez dodatkowych działań poziom zgodności z nowymi wymogami wyniósłby około 93% dla PM2.5 i 72% dla NO₂.
Dalsza poprawa będzie wymagała m.in. ograniczenia emisji związanych z ogrzewaniem domów, poprawy efektywności energetycznej budynków oraz rozwoju transportu publicznego i infrastruktury dla pieszych i rowerzystów.
Jak sprawdzić jakość powietrza w swojej okolicy?
EPA prowadzi Air Quality Index for Health, czyli indeks pokazujący aktualną jakość powietrza oraz związane z nią zalecenia zdrowotne.
Dane ze stacji pomiarowych są aktualizowane co godzinę. Indeks działa w skali od 1 do 10. Wartości od 1 do 3 oznaczają dobrą jakość powietrza, od 4 do 6 umiarkowaną, od 7 do 9 złą, a 10 bardzo złą.
Przy gorszych wynikach szczególną uwagę na zalecenia powinny zwracać osoby z chorobami serca lub płuc oraz osoby bardziej wrażliwe na zanieczyszczenia.
Aktualne dane dla poszczególnych części Irlandii można sprawdzić na stronie airquality.ie.
Źródła i data weryfikacji
Źródła: EPA – „Air Quality in Ireland 2025”, EEA, WHO
Data weryfikacji: 23 października 2026 r.
Zauważyłeś błąd? Napisz do redakcji: [email protected]
