Skoordynowana akcja związkowa obejmie ponad 100 tys. pracowników irlandzkiego sektora publicznego. Pierwsze grupy rozpoczynają działania dziś, 30 września, a kolejne dołączą na początku października. Protest obejmuje m.in. administrację, samorządy, ochronę zdrowia i szkoły.
Kto rozpoczyna działania 30 września?
Do akcji przystępują członkowie związku Fórsa pracujący m.in. w służbie cywilnej, samorządach, ochronie zdrowia, agencjach państwowych i szkołach.
Działania rozpoczynają również członkowie SIPTU zatrudnieni w samorządach, agencjach państwowych oraz 30 dużych szpitalach. Tego samego dnia do protestu dołączają pielęgniarki i położne zrzeszone w Irish Nurses and Midwives Organisation (INMO).
Zakres ograniczeń zależy od zawodu, miejsca pracy i instrukcji wydanych przez poszczególne związki.
Co oznacza work-to-rule?
Jedną z głównych form protestu jest work-to-rule. Oznacza to ścisłe przestrzeganie warunków zatrudnienia – pracownik wykonuje obowiązki właściwe dla swojego stanowiska i pracuje w godzinach wynikających z umowy lub grafiku.
W praktyce może to oznaczać odmowę nieplanowanych nadgodzin, zastępowania osób na nieobsadzonych stanowiskach lub wykonywania zadań wykraczających poza zwykły zakres obowiązków.
Co zmienia się w szpitalach i ochronie zdrowia?
Członkowie SIPTU w 30 dużych szpitalach przechodzą 30 września na work-to-rule. Wycofują się m.in. z dobrowolnej dodatkowej pracy oraz nadgodzin, które nie zostały wcześniej ujęte w grafiku.
Do akcji przystępują także członkowie Fórsa zatrudnieni m.in. w HSE, czyli instytucji odpowiedzialnej za organizację i świadczenie publicznych usług zdrowotnych w Irlandii, oraz w Tusla, państwowej agencji ds. dzieci i rodzin.
Pielęgniarki i położne zrzeszone w INMO również rozpoczynają 30 września działania związane ze sporem o nowe porozumienie płacowe.
Osobny protest rozpoczął się 29 września i dotyczy około 3,5 tys. starszych menedżerów pielęgniarstwa i położnictwa oraz osób na powiązanych stanowiskach. Reprezentują ich INMO, PNA i SIPTU. Ten spór dotyczy systemu wynagrodzeń i klasyfikacji stanowisk, dlatego nie należy go mylić z szerszą akcją dotyczącą nowego porozumienia płacowego.
Co zmienia się w szkołach?
Od 30 września działania podejmują SNA, czyli Special Needs Assistants – pracownicy wspierający uczniów wymagających dodatkowej pomocy i opieki.
W ramach protestu mają wykonywać obowiązki wynikające ze swoich stanowisk, ale mogą wycofać się z części dobrowolnych zajęć dodatkowych. Dotyczy to m.in. pomocy przy klubach szkolnych, wycieczkach i dniach otwartych.
Kolejna duża grupa dołączy 5 października. INTO (Irish National Teachers’ Organisation), skupiające głównie nauczycieli szkół podstawowych, oraz ASTI (Association of Secondary Teachers in Ireland), reprezentujące nauczycieli szkół średnich, rozpoczną wtedy własne działania protestacyjne.
PNA rozpocznie działania 1 października
Psychiatric Nurses Association (PNA), czyli związek reprezentujący przede wszystkim pielęgniarki psychiatryczne, rozpocznie 1 października akcję dotyczącą braku nowego porozumienia płacowego dla sektora publicznego.
Pierwszym etapem również będzie work-to-rule. Jeśli spór nie zostanie rozwiązany, związek może później zaostrzyć działania.
Czy mieszkańcy odczują skutki protestu?
Na pierwszym etapie akcja nie oznacza powszechnego zamknięcia szkół, szpitali czy urzędów. Pracownicy pozostają na swoich stanowiskach i wykonują podstawowe obowiązki.
Utrudnienia mogą być bardziej widoczne tam, gdzie codzienne funkcjonowanie placówek zależy od nadgodzin, zastępstw albo dobrowolnego wykonywania dodatkowych zadań.
Dlaczego pracownicy protestują?
Public Service Agreement 2024–2026, czyli poprzednie ogólnokrajowe porozumienie dotyczące wynagrodzeń i warunków pracy w sektorze publicznym, wygasło 30 czerwca 2026 roku.
Wstępne rozmowy między stroną rządową a przedstawicielami pracowników nie doprowadziły do rozpoczęcia formalnych negocjacji nad kolejnym porozumieniem. Związki domagają się przede wszystkim rozmów o wynagrodzeniach uwzględniających rosnące koszty życia.
Strajk zaplanowany na 14 października
Jeżeli wcześniej nie dojdzie do porozumienia, związki uczestniczące w skoordynowanej akcji planują jednodniowy strajk 14 października.
Fórsa zaplanowała również kolejny dzień strajku na 21 października, jeśli do tego czasu spór nie zostanie rozwiązany.
Źródła i data weryfikacji
Źródła: Fórsa, SIPTU, INMO, PNA, INTO, ASTI, Department of Public Expenditure
Data weryfikacji: 30 września 2026
Zauważyłeś błąd? Napisz do redakcji: [email protected]
