Nowy program „Aire” obejmuje 43 działania, które mają poprawić sytuację rodzin bez stałego miejsca zamieszkania. Rząd zapowiada lepsze warunki zakwaterowania, łatwiejszy dostęp do opieki zdrowotnej i edukacji oraz rozwiązania pomagające zapobiegać bezdomności.
Ponad 5800 dzieci bez stałego domu w Irlandii
Według najnowszych dostępnych danych Departamentu Mieszkalnictwa w sierpniu 2026 roku w zakwaterowaniu awaryjnym przebywało 5830 dzieci z 2800 rodzin. Łącznie z tej formy pomocy korzystało 17 885 osób.
Zakwaterowanie awaryjne (emergency accommodation) obejmuje między innymi hotele, pensjonaty i specjalne ośrodki, w których osoby bezdomne mogą tymczasowo mieszkać dzięki pomocy państwa. Statystyki nie uwzględniają osób śpiących na ulicach ani przebywających u znajomych lub krewnych.
Dane za wrzesień nie zostały opublikowane w planowanym terminie z powodu akcji protestacyjnej pracowników sektora publicznego, która utrudniła samorządom przekazanie potrzebnych informacji.
Program „Aire” został ogłoszony 11 listopada 2026 roku przez premiera Micheála Martina i ministra mieszkalnictwa Jamesa Browne'a. Jego nazwa pochodzi z języka irlandzkiego i oznacza między innymi troskę oraz uwagę.
Jaką pomoc mają otrzymać dzieci i rodziny?
Plan przewiduje wprowadzenie standardów wyżywienia w miejscach tymczasowego zakwaterowania. Mają one uwzględniać odpowiednie warunki do przygotowywania posiłków oraz potrzeby niemowląt i małych dzieci.
Zapowiedziano również łatwiejszy dostęp do opieki medycznej, w tym badań kontrolujących rozwój dzieci. Dodatkowe wsparcie przewidziano dla kobiet w ciąży.
Dzieci potrzebujące kart Leap Card do dojazdów do szkoły mają otrzymać taką pomoc. Są to karty służące do opłacania przejazdów transportem publicznym w Irlandii. Plan obejmuje także zapewnienie sprzętu do zabawy i aktywności sportowej w części ośrodków.
Przewidziano ponadto rozszerzenie programów wspierających rodziców oraz lepszą współpracę instytucji pomagających rodzinom znajdującym się w szczególnie trudnej sytuacji.
Rząd chce zapobiegać utracie mieszkań
Samorządy i organizacje zajmujące się bezdomnością mają szybciej reagować na problemy z utrzymaniem wynajmowanego mieszkania. Wcześniejsza pomoc ma ograniczyć liczbę rodzin, które trafiają do zakwaterowania awaryjnego.
Plan zakłada również wyznaczanie celów dotyczących budowy mieszkań socjalnych z czterema sypialniami, przeznaczonych dla liczniejszych rodzin. Nie podano jeszcze, ile takich lokali ma powstać.
Osobne działania dotyczą przemocy domowej. Rząd chce przygotować przepisy umożliwiające usunięcie sprawcy przemocy ze wspólnie wynajmowanego mieszkania komunalnego. Dzięki temu osoba poszkodowana i jej dzieci mogłyby pozostać w domu, jeśli byłoby to dla nich bezpieczne. Zmiana ta nie weszła jeszcze w życie.
Zapowiedziano także szersze wykorzystanie budynków modułowych, powstających z wcześniej przygotowanych elementów. Mają one zwiększyć dostępność tymczasowego zakwaterowania, ale nie zastąpią stałych mieszkań.
Kiedy nowe działania zaczną obowiązywać?
Wdrażanie programu rozpoczęło się wraz z jego ogłoszeniem, jednak nie wszystkie zapowiedziane formy pomocy są już dostępne.
Rząd zobowiązał się do poczynienia postępów w realizacji wszystkich działań w ciągu kolejnych 12 miesięcy. Nie oznacza to jednak, że cały program zostanie zakończony do listopada 2027 roku.
Prace ma nadzorować grupa koordynacyjna pod przewodnictwem Departamentu Premiera, spotykająca się co najmniej raz na kwartał.
Nie przedstawiono jeszcze pełnego podziału dodatkowych €20 mln między poszczególne działania. Środki mają finansować zapowiedziane rozwiązania, a nie nowe, powszechne świadczenie pieniężne wypłacane rodzinom.
Organizacje Barnardos i Simon Communities of Ireland pozytywnie przyjęły ogłoszenie planu. Zwróciły jednak uwagę, że jego skuteczność będzie zależała od odpowiedniego finansowania i rzeczywistego wprowadzenia zmian.
Gdzie szukać pomocy w przypadku zagrożenia bezdomnością?
Osoby zagrożone utratą mieszkania mogą skontaktować się z działem mieszkaniowym swojego samorządu (local authority), czyli urzędu miasta lub hrabstwa. Pracownicy mogą ocenić sytuację rodziny i poinformować o dostępnych formach wsparcia.
Pomoc i porady oferują również:
- Focus Ireland – pomaga osobom bezdomnym i zagrożonym utratą mieszkania: https://www.focusireland.ie
- Threshold – udziela bezpłatnych porad dotyczących praw najemców, problemów z wynajmem i wypowiedzenia najmu. Bezpłatna infolinia: 1800 454 454, czynna od poniedziałku do piątku w godzinach 9:00–21:00. Strona: https://threshold.ie
- Citizens Information – udostępnia informacje o świadczeniach socjalnych, prawach mieszkańców i pomocy mieszkaniowej: https://www.citizensinformation.ie
Źródła i data weryfikacji
Źródła: Department of Housing, RTÉ News, Irish Examiner, Barnardos, Simon Communities of Ireland, Focus Ireland, Threshold, Citizens Information.
Data weryfikacji: 12 listopada 2026 r.
Zauważyłeś błąd? Napisz do redakcji: [email protected]