Najnowsze badanie rynku najmu pokazuje, że osoby korzystające z Housing Assistance Payment mają bardzo ograniczony wybór. Choć ogólna liczba ofert wzrosła, nieruchomości mieszczących się w limitach HAP było mniej niż podczas poprzedniego badania.
Więcej ofert, ale mniej dostępnych w limitach HAP
Badanie „Locked Out of the Market” przygotowane przez Simon Communities of Ireland przeprowadzono podczas trzech dni we wrześniu 2026 roku. Objęło 16 wybranych obszarów w Irlandii.
Łącznie znaleziono 1361 nieruchomości dostępnych do wynajęcia niezależnie od wysokości czynszu. To o 58, czyli 4%, więcej niż w czerwcu. W porównaniu z wrześniem 2025 roku liczba ofert wzrosła o 528, czyli 63%.
Jednocześnie tylko 12 nieruchomości mieściło się w standardowych lub podwyższonych limitach HAP. W czerwcu było ich 20. We wrześniu stanowiły więc niespełna 0,9% wszystkich ofert uwzględnionych w badaniu.
W 11 z 16 obszarów nie było ani jednej odpowiedniej oferty
Żadnej nieruchomości mieszczącej się w badanych limitach HAP nie znaleziono w Athlone, centrum i na przedmieściach Cork, centrum i na przedmieściach Galway, hrabstwie Leitrim, centrum i na przedmieściach Limerick, Sligo, Portlaoise oraz centrum Waterford.
Siedem z 12 dostępnych ofert znajdowało się w trzech badanych częściach Dublina. Poza stolicą odpowiednie nieruchomości znaleziono tylko w Dundalk, gdzie były trzy, oraz w Kildare, gdzie były dwie.
W standardowych limitach wybór był niemal zerowy
Jeszcze trudniej wyglądała sytuacja po uwzględnieniu wyłącznie podstawowych limitów HAP.
Dla jednej osoby lub pary znaleziono tylko jedną nieruchomość w standardowym limicie. Znajdowała się w południowej części Dublina. W tej samej kategorii dziewięć ofert mieściło się w podwyższonych limitach.
W przypadku par lub samotnych rodziców z jednym dzieckiem nie znaleziono żadnej nieruchomości w standardowym limicie. Jedna oferta w Dundalk mieściła się natomiast w limicie podwyższonym.
Także dla rodzin z dwojgiem dzieci nie było żadnej oferty w standardowym limicie. W podwyższonych limitach dostępne były dwie nieruchomości w Dundalk, przy czym jedna z nich była również odpowiednia dla rodziny z jednym dzieckiem.
Czym jest HAP i jak działają limity?
Housing Assistance Payment, czyli HAP, to forma pomocy dla gospodarstw domowych zakwalifikowanych przez lokalny samorząd do wsparcia w zakresie mieszkalnictwa socjalnego.
Osoba korzystająca z programu sama szuka lokalu na prywatnym rynku. Samorząd przekazuje co miesiąc płatność HAP bezpośrednio właścicielowi nieruchomości, a najemca płaci samorządowi własną składkę czynszową. Jej wysokość zależy przede wszystkim od dochodów gospodarstwa domowego.
Maksymalna kwota HAP zależy m.in. od miejsca zamieszkania oraz liczby osób w gospodarstwie domowym. Samorząd może w określonych przypadkach zgodzić się na przekroczenie podstawowego limitu. W badaniu Simon Communities uwzględniono możliwość podwyższenia go do 50% w Dublinie i do 35% w pozostałej części kraju. Takie zwiększenie nie jest przyznawane automatycznie.
Jeżeli uzgodniony z właścicielem czynsz jest wyższy niż maksymalna kwota wypłacana przez samorząd, najemca musi pokryć różnicę bezpośrednio właścicielowi. Samorząd ocenia jednak, czy całkowity koszt najmu jest możliwy do utrzymania przy dochodach danego gospodarstwa domowego.
Mieszkania typu studio policzono osobno
Główna liczba 12 nieruchomości nie obejmuje mieszkań typu studio, czyli niewielkich lokali z jednym głównym pomieszczeniem mieszkalnym.
W raporcie analizowano je oddzielnie. Znaleziono 25 takich mieszkań mieszczących się w badanych limitach HAP, ale tylko trzy były dostępne w standardowych limitach.
Spośród 25 studiów 19 znajdowało się w Dublinie, trzy w centrum Galway, dwa w Kildare i jedno w Dundalk.
Simon Communities chce podwyższenia limitów HAP
Simon Communities of Ireland ponownie zaapelowało do rządu o zwiększenie limitów HAP. Organizacja argumentuje, że obecne stawki nie odpowiadają poziomowi czynszów na prywatnym rynku i ograniczają możliwości znalezienia odpowiedniego lokalu.
W budżecie państwa na 2027 rok nie ogłoszono podwyższenia limitów HAP. Simon Communities uważa, że ich aktualizacja mogłaby zwiększyć dostępność najmu dla osób i rodzin korzystających z programu.
Źródła i data weryfikacji
Źródła: Simon Communities of Ireland, HAP.ie
Data weryfikacji: 3 listopada 2026
Zauważyłeś błąd? Napisz do redakcji: [email protected]
