W irlandzkich sądach karnych dochodzi do odraczania części spraw po tym, jak niektórzy prawnicy świadczący usługi w ramach Criminal Legal Aid wycofali swoje usługi. Spór dotyczy zmian w sposobie opłacania prawników reprezentujących osoby, których nie stać na prywatną obronę.
Reforma ma wejść od 1 lipca
Ministerstwo Sprawiedliwości zapowiedziało zmianę zasad wynagradzania prawników prowadzących sprawy karne w sądach rejonowych, czyli District Courts. Nowy model ma obowiązywać od 1 lipca 2026 roku.
Zgodnie z planem wprowadzona ma zostać jedna stała opłata za prowadzenie sprawy od początku do końca. Według Law Society of Ireland proponowana stawka wynosi 455 euro. Dodatkowo 100 euro ma być wypłacane, jeśli sprawa zostanie skierowana do Circuit Court.
Ministerstwo argumentuje, że reforma ma uprościć system, ograniczyć liczbę odroczeń i zmniejszyć zależność wynagrodzenia od liczby stawiennictw w sądzie.
Prawnicy mówią o problemie z realnymi kosztami spraw
Środowisko prawnicze sprzeciwia się zmianom, wskazując, że sprawy karne często wymagają wielu terminów, przygotowania dokumentów, kontaktu z klientem i reagowania na opóźnienia, które nie zawsze zależą od obrony.
Law Society of Ireland oceniło propozycję jako poważnie wadliwą. Organizacja wskazuje, że jedna stała opłata może nie uwzględniać stopnia skomplikowania sprawy, liczby rozpraw ani powodów, dla których postępowanie jest odraczane.
Spór dotyczy więc nie tylko wysokości wynagrodzenia, ale także tego, czy nowy system będzie zapewniał realny dostęp do obrony dla osób korzystających z państwowej pomocy prawnej.
Sprawy są odraczane w różnych częściach kraju
Law Society poinformowało, że część prawników i kancelarii w całym kraju wycofuje usługi z sądów. W efekcie wiele spraw karnych nie mogło zostać przeprowadzonych zgodnie z planem.
Nie oznacza to całkowitego zatrzymania pracy sądów. Zakłócenia nie są jednak pojedynczym incydentem i mogą być odczuwalne w różnych hrabstwach, w zależności od lokalnej skali protestu oraz dostępności prawników.
19 czerwca Law Society zwołało pilne spotkanie online dla prawników zajmujących się sprawami karnymi. Tematem są planowane zmiany w Criminal Legal Aid oraz dalsza reakcja środowiska prawniczego.
Kogo może dotyczyć problem?
Zakłócenia mają największe znaczenie dla osób, których sprawy karne toczą się przed sądami rejonowymi i które korzystają z obrońcy w ramach Criminal Legal Aid. To system państwowej pomocy prawnej dla osób, które nie są w stanie samodzielnie opłacić reprezentacji w sprawie karnej.
Z dostępnych informacji wynika, że protest nie wygląda identycznie w całym kraju. W jednych miejscach skutki mogą być większe, w innych ograniczone. Dlatego nie można zakładać, że każda zaplanowana rozprawa zostanie automatycznie odroczona.
Sytuacja jest dynamiczna, bo termin wejścia zmian w życie przypada już na 1 lipca. Jeżeli nie dojdzie do porozumienia, zakłócenia w sądach mogą utrzymać się także w kolejnych tygodniach.
Źródła i data weryfikacji
Źródła: Department of Justice, Law Society of Ireland, Law Society Gazette, RTÉ News.
Data weryfikacji: 19 czerwca 2026 r.
Zauważyłeś błąd? Napisz do redakcji: [email protected]
