Lider Fine Gael chce skuteczniej egzekwować obowiązki osób długotrwale bezrobotnych. W Irlandii można już obniżyć lub czasowo wstrzymać zasiłek za nieuzasadnioną odmowę współpracy z urzędem. Zapowiadane działania wywołały również krytykę opozycji.
Simon Harris zapowiada bardziej zdecydowane działania
W sobotę 7 listopada 2026 roku podczas kongresu Fine Gael w University College Cork wicepremier Simon Harris zapowiedział ostrzejsze podejście do osób, które przez wiele lat pozostają bez zatrudnienia.
Podkreślił, że świadczenia socjalne powinny zapewniać wsparcie potrzebującym, ale od osób zdolnych do pracy należy również oczekiwać podejmowania działań zmierzających do znalezienia zatrudnienia.
Polityk odniósł się do osób figurujących przez lata w Live Register, czyli irlandzkim rejestrze osób zgłoszonych do systemu świadczeń dla poszukujących pracy. Obejmuje on także część osób pracujących dorywczo lub przez kilka dni w tygodniu.
Większy nacisk na pomoc w znalezieniu pracy
Fine Gael chce wzmocnić Pathways to Work, czyli rządową strategię wspierania zatrudnienia. Obejmuje ona doradztwo zawodowe, szkolenia oraz pomoc w zdobywaniu kwalifikacji.
Prace nad jej kolejną edycją na lata 2026–2030 rozpoczęły się wcześniej. Ministerstwo Ochrony Socjalnej przeprowadziło konsultacje publiczne od 10 lipca do 30 września 2025 roku.
Harris chce, aby osoby mające trudności ze znalezieniem pracy otrzymywały odpowiednie wsparcie, natomiast te, które bez uzasadnionego powodu odmawiają udziału w wymaganych działaniach, ponosiły konsekwencje.
Jakie kary już obowiązują?
Irlandzkie przepisy pozwalają na obniżenie niektórych zasiłków dla poszukujących pracy, w tym Jobseeker's Allowance, Jobseeker's Benefit oraz Jobseeker's Pay-Related Benefit. Pierwsze świadczenie zależy między innymi od sytuacji finansowej, a pozostałe od historii opłacania składek ubezpieczeniowych.
Sankcje mogą dotyczyć osób, które bez uzasadnionej przyczyny nie przychodzą na wymagane spotkania z doradcą lub odmawiają udziału w odpowiednich szkoleniach i programach pomagających znaleźć zatrudnienie.
W przypadku Jobseeker's Pay-Related Benefit urząd może początkowo obniżyć świadczenie o 20%.
Jeśli zmniejszona wypłata obowiązuje przez co najmniej 21 dni, a osoba nadal bez uzasadnienia odmawia współpracy, zasiłek może zostać wstrzymany na okres do dziewięciu tygodni.
Kary nie są automatyczne. Przy podejmowaniu decyzji uwzględnia się okoliczności konkretnej sprawy, a samo długotrwałe bezrobocie nie stanowi podstawy do ich nałożenia.
Projekt ustawy i krytyka opozycji
6 listopada 2026 roku do irlandzkiego parlamentu trafił Social Welfare Bill 2026, czyli projekt ustawy dotyczącej świadczeń socjalnych.
W niedzielę 8 listopada Harris powołał się na ten dokument, wskazując, że rząd zamierza zwiększyć kary dla osób, które bez uzasadnionego powodu odmawiają udziału w programach pomagających znaleźć pracę.
Proponowane zmiany nie weszły jeszcze w życie. Nie przedstawiono również pełnych szczegółów kolejnych działań zapowiadanych przez lidera Fine Gael.
Jego wypowiedzi spotkały się z krytyką przedstawicieli Sinn Féin i Partii Pracy, którzy zarzucili mu pomijanie przyczyn długotrwałego bezrobocia.
Harris bronił swojego stanowiska. Wyjaśnił, że proponowane działania dotyczą osób zdolnych do pracy, a nie emerytów, opiekunów czy osób pobierających świadczenia z tytułu niepełnosprawności.
Co powinny wiedzieć osoby pobierające zasiłek?
Osoby otrzymujące świadczenia dla poszukujących pracy mogą być zobowiązane do uczestnictwa w spotkaniach organizowanych przez Intreo, czyli państwowe centrum pomagające znaleźć zatrudnienie i obsługujące sprawy socjalne.
Jeśli nie mogą przyjść na wyznaczone spotkanie lub szkolenie, powinny jak najszybciej poinformować urząd i wyjaśnić przyczynę nieobecności.
Od decyzji o obniżeniu lub wstrzymaniu zasiłku można odwołać się do Social Welfare Appeals Office, czyli urzędu rozpatrującego odwołania dotyczące świadczeń socjalnych.
Odwołanie należy zasadniczo złożyć w ciągu 60 dni od daty pisma zawierającego decyzję. Spóźnione odwołanie może zostać przyjęte za zgodą szefa urzędu odwoławczego, który uwzględnia przyczyny i długość opóźnienia. Nie można jednak złożyć go po upływie 180 dni od decyzji.
Procedura jest bezpłatna. Odwołanie można złożyć przez serwis MyWelfare, korzystając ze zweryfikowanego konta MyGovID, lub na odpowiednim formularzu.
Źródła i data weryfikacji
Źródła: Fine Gael, RTÉ, The Journal, Department of Social Protection, Oireachtas, Central Statistics Office (CSO), Social Welfare Appeals Office.
Data weryfikacji: 8 listopada 2026 r.
Zauważyłeś błąd? Napisz do redakcji: [email protected]
